BBC: İsrail ordusunun iç soruşturmalarında şeffaflık eksikliği

BBC Verify, Gazze savaşının başlangıcından bu yana IDF’nin ölüme ve yaralamaya yol açtığı iddia edilen yüzlerce olayı ve 60 binden fazla haberi inceledi. İnceleme sonunda ordunun soruşturma başlattığını söylediği 300 olay belirlendi; bunların 28’inin sonucu yayımlandı, 18’i için ise son durum belirsiz kaldı.^[1][2]

Kaynaklara göre 254 olayın 158’i Gazze’de, 48’i Batı Şeria’da, 32’si Lübnan’da ve 16’sı İsrail’de ya da İsrail Savunma Kuvvetleri’nin gözaltı merkezlerinde oldu. Olayların tamamı 7 Ekim 2023 ile 19 Ağustos 2026 arasında gerçekleşti.^[1][2]

İsrail ordusu, yasa ya da direktiflere aykırı olabilecek davranışlarla ilgili her iddia ve haberi ciddiye aldığını açıkladı. BBC’nin aktardığına göre ordu ayrıca, soruşturma ve inceleme sonuçlarını yalnızca mümkün olduğunda yayımladığını belirtti.^[1][2]

BBC Verify, orduya çok sayıda kez başvurmasına rağmen yalnızca iki olay hakkında bilgi alabildiğini ve bu iki olayın da hâlâ incelendiğinin söylendiğini aktardı.^[1][2]

İki kaynak, ana sayıları ve zaman aralığını aynı veriyor; 254 olay, 300 soruşturma, 28 yayımlanan sonuç ve 18 belirsiz dosya konusunda fark yok. Ayrışma daha çok anlatım düzeyinde: BBC Türkçe metni bazı örnekleri ve arka planı daha ayrıntılı verirken T24, BBC haberini daha kısa aktarıyor.^[1][2]

BBC Türkçe’de yer alan bazı cümleler T24’de de bulunuyor; bu nedenle kaynaklar arasında içerik farkından çok aktarım uzunluğu farkı var. Somut rakamlar ve örnekler bakımından çelişki görünmüyor.^[1][2]

254 olayın her biri için soruşturmaların hangi aşamada olduğu kaynaklarda tek tek açıklanmıyor; bu konuda iki kaynak da ayrıntı vermiyor.^[1][2]

BBC Verify’ın tespit ettiği 300 soruşturmanın hangilerinin 254 olayla örtüştüğü kaynaklarda netleştirilmiyor; bu ayrım konusunda BBC Türkçe ve T24 sessiz kalıyor.^[1][2]

Ordunun yayımladığı 28 sonucun hangi olaylara ait olduğu kaynaklarda tek tek listelenmiyor; bu bilgi iki kaynakta da yer almıyor.^[1][2]

BBC’nin ulaştığı 2 olayda neden yalnızca 'halen inceleniyor' yanıtı verildiği açıklanmıyor; bu gerekçe kaynaklarda bulunmuyor.^[1][2]